Karpaty Wschodnie - Ukraina, Rumunia - Bieszczady Wschodnie, Gorgany, Czarnohora, Świdowiec, Hryniawy i Czywczyny
Strona główna · Noclegi · Artykuły · Wydarzenia · Fotogaleria · Do pobrania · Linki · ForumPaździernik 20 2017
Menu
Strona główna
Karpaty Wschodnie
Informacje praktyczne
Artykuły
Wydarzenia
Fotogaleria
Do pobrania
Linki
Forum
Kontakt
Szukaj
Ostatnie Artykuły
Karpaty Wschodnie Ja...
Album fotograficzny ...
Geologiczna podróż p...
Konserwacja szlaków ...
Mapa Czarnohora dla ...
Użański Park Narodow...
Szlaki turystyczne w...
Użański Park Narodowy
Huculska Izba Muzeal...
Czarnohora i Karpaty...
Akcja Świdowiec
III Karpacka Biesiad...
Ankieta
Czy popierasz inicjatywę znakowania szlaków w ukraińskich Karpatach?

Tak

Nie

Nie mam zdania

Losowe zdjęcie


Bieszczady Wschodnie
Ratownictwo
Ratownictwo
Pogoda w Czarnohorze
Szlaki
Facebook
Geologiczna podróż przez Karpaty
Geologiczna podróż przez Karpaty
Tekst: Witold Grodzki, fotografie Jacek Wnuk

Przygraniczne tereny Polski i Ukrainy to w dużej części fragment górskiego pasma Karpat, które swoim łukiem łączą wiele krajów. Granice państwowe, które na przestrzeni dziejów powstały i wielokrotnie zmieniały się, dzielą góry pod względem kulturowym, etnicznym czy politycznym. Jednak wiele zjawisk i procesów łączy te górskie krainy, które mają ten sam geologiczny rodowód.

Geo-Karpaty

Jedną z nich jest geneza utworzenia się długiego na ponad 1000 km łańcucha górskiego, którą można śledzić i poznawać poprzez geologię tego masywu. Niewiele osób na co dzień spoglądając na podkarpacki krajobraz zdaje sobie sprawę, że kiedyś to wszystko było dnem morza zwanego Oceanem Tetydy. To co działo się wtedy w morskiej otchłani dziś można odczytać z utworów skalnych. W budowie Karpat zewnętrznych dominują utwory fliszowe - głębokomorskie osady złożone z naprzemianległych warstw piaskowców, mułowców, iłowców, niekiedy wapieni.
Powstanie basenu w którym gromadziły się osady budujące dzisiejsze Karpaty wiąże się z rozciąganiem skorupy ziemskiej i ryftingiem, który doprowadził do powstania pomiędzy płytą euroazjatycką i afrykańską Oceanu Tetydy. Dla ryftingu charakterystyczny jest podmorski wulkanizm, taki jaki obecnie można obserwować na grzbiecie środkowo atlantyckim. Dominującą rolę w transporcie osadów na dno basenu odegrały prądy zawiesinowe spływające po stoku kontynentu. Osady tych prądów złożone z ławic o drobniejącym ku górze ziarnie nazywane są właśnie fliszem. W warstwach tych zamknięta materia organiczna przekształciła się w złoża ropy i gazu ziemnego, które do dziś są wydobywane tak w Polsce jak i na Ukrainie. Teren przygraniczny Polski i Ukrainy łączy właśnie wspólna historia związana z wydobyciem i przetwórstwem ropy naftowej. Kolebka światowego przemysłu naftowego to tereny okolic Krosna, Sanoka, Borysławia czy Bitkowa. Tutaj za sprawą Ignacego Łukasiewicza narodził się przemysł naftowy, który jak się później okazało stanowił główną siłę napędową rozwoju ludzkości na całym świecie przez kolejna dziesięciolecia. 

Na podstawie wieloletniej współpracy pomiędzy naukowcami z Polski i Ukrainy kilka lat temu zrodził się pomysł połączenia najciekawszych miejsc związanych z geologią, jakie znajdują się po obu stronach granicy. Główną ideą było przypomnienie, że to właśnie tu rodził się przemysł petrochemiczny bez którego trudno dziś wyobrazić sobie współczesny świat.

Dzięki tej inicjatywie powstał projekt w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Polska – Białoruś – Ukraina 2007 – 2013 pn. „Geo-Karpaty – utworzenie polsko – ukraińskiego szlaku turystycznego”. Funkcję lidera projektu przyjęła Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie. Uczelnia doszła do porozumienia z Uniwersytetem im. Iwana Franko we Lwowie i razem zrealizowały projekt.

Geo-Karpaty

W ramach projektu założono wyznaczenie szlaku turystycznego, który ma pokazać ciekawe pod względem geologicznym miejsca. Wiele jest bowiem miejsc atrakcyjnych turystycznie, których bazą są zjawiska geologiczne. Dziś w dobie nowoczesnych technologii i osiągnięć nauki łatwiej jest badać i poznawać tajniki jakie kryje ziemia. Turyści mają coraz większe wymagania również pod względem podawanego im zasobu informacji. To co kiedyś był domeną badaczy i naukowców dziś często staje się obiektem zainteresowań zwykłych turystów pragnących poznawać otaczający ich świat. 

Geo-Karpaty

Ze względu na  przewodnią myśl szlaku: „W kolebce światowej petrochemii” projekt objął swoim zasięgiem głównie górzyste tereny województwa podkarpackiego w Polsce oraz tzw. Karpaty Ukraińskie od Beskidów Skolskich po Czarnohorę na Ukrainie. Aby nie powielać istniejących już atrakcji jak chociażby "Szlak Naftowy" postanowiono zająć się szerzej geologią nie tylko związaną z ropą naftową.
Dla sprawnego przeprowadzenia znakowania szlaku prace podzielono na kilka etapów.
W pierwszej fazie na podstawie dostępnej literatury naukowej zinwentaryzowano w terenie po stronie polskiej ponad 50 stanowisk geologicznych na nie wielkim obszarze od okolic Krosna na zachodzie po granice z Ukrainą.

Następnie przeprowadzono badania terenowe, w których  uczestniczyli specjaliści oraz studenci Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Stanisława Pigonia w Krośnie z dziedziny geologii, geografii i turystyki. Na tej podstawie stworzono podstawową, roboczą bazę obiektów geoturystycznych oraz bazę obiektów noclegowych i gastronomicznych dopełniających szlak. W ten sposób powstał trzon przyszłego produktu turystycznego związanego z geoturystyką.

Geo-Karpaty Igor Bubniak

Wybrane po stronie polskiej miejsca zostały zweryfikowane w szerszym – międzynarodowym gronie aby jak najtrafniej dokonać ostatecznej kwalifikacji punktów geoturystycznych do oznaczenia tablicami. Było to tym trudniejsze, że projekt przewidywał oznaczenie tylko 12 obiektów po polskiej stronie. Dlatego też, przy wyborze brano pod uwagę wiele istotnych czynników takich jak m.in.: wartość naukowa, unikatowość, dostępność komunikacyjna, bezpieczeństwo i inne.
Z racji, iż ogólnie jest to szlak monotematyczny zwrócono również uwagę aby wybrać różne elementy z zakresu nauk geologicznych jak wychodnie skalne, odsłonięcia  – profile, źródła mineralne i wycieki ropy. Aby mógł powstać szlak, tak dobrano punkty, by tworzyły one logiczny ciąg. Poruszać się można po nim różnymi środkami komunikacyjnymi i docelowo trafić w rejon najbardziej uczęszczanego przejścia granicznego pomiędzy Polską a Ukrainą w Medyce koło Przemyśla. Nie jest to szlak w tradycyjnym stylu, z strzałkami, znakami i ściśle wytyczoną trasą. Oznaczono jedynie obiekty a trasę i kolejność każdy turysta może wybrać sam.
Głównym elementem oznaczenia szlaku w Polsce  są metalowe tablice informacyjne ustawione w pobliżu każdego z punktów. Mają one zainteresować tematem w szerszym – międzynarodowym wymiarze na poziomie przeciętnie wykształconego człowieka.
Oprócz krótkiej informacji o każdym z punktów zawierają informacje ogólną o całym szlaku. W większości przypadków są jednym fachowym nośnikiem informacji o tych obiektach w terenie. Ich konkretne lokalizacje są tak dobrane w każdym z punktów, aby mogły jak najlepiej spełniać swoje funkcje. Uzupełnieniem oznaczenia w terenie jest literatura (mapa i przewodnik) oraz te same materiały do pobrania ze specjalnie stworzonej strony internetowej www.geokarpaty.net , na której znaleźć można poszerzone informacje o szlaku i bazy danych o obiektach. Turysta już przed wyruszeniem w jakiś rejon może dużo dowiedzieć się o danym obiekcie geoturystycznym. Sama strona jest ciągle rozbudowywana i docelowo ma się stać źródłem informacji o geociekawostkach z obszaru pogranicza polsko - ukraińskiego. 

Geo-Karpaty

Lokalizacja punktów w polskiej części szlaku Geo-Karpaty pozwala na łatwe i ogólnodostępne ich zwiedzanie. Ogólnie ich położenie można podzielić z punktu widzenia głównych centrów ruchu turystycznego na kilka grup.
W rejonie Krosna zlokalizowanych jest pięć obiektów:
Skałki rezerwatu Prządki w Czarnorzekach
Skałki Zamku Kamieniec w Odrzykoniu - Korczynie
Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego im. Ignacego Łukasiewicza w Bóbrce
Źródło Bełkotka w Iwoniczu Zdroju
Ściana Olzy W Rudawce Rymanowskiej



W rejonie Sanoka zlokalizowane są dwa punkty:
Warstwy krośnieńskie w Sanoku
Punkt widokowy na Górach Słonnych

W rejonie Leska zlokalizowane są trzy punkty:
Leski Kamień
Ropa w Uhercach Mineralnych
Ściana skalna w Myczkowcach

W rejonie Przemyśla zlokalizowane są trzy punkty:
Rogowce z Leszczawy Górnej 
Flisz węglanowy w Huwnikach 
Zlepieńce z Dubnika w Nowych Sadach 
Najbliżej Krosna jako początku szlaku znajdują sie sąsiadujące ze sobą dwa obiekty Prządki i Zamek Kamieniec. Oba bardzo znane i licznie odwiedzane, lecz jak się okazuje od strony geologicznej dla turysty mało opisane. podobnie jest z kolejnym obiektem muzeum w Bóbrce.
Skansen Przemysłu Naftowego w Bóbrce koło Krosna znajduje się w pobliżu międzynarodowej trasy E 371 na trasie z Rzeszowa przez Miejsce Piastowe w stronę Barwinka.  Sam skansen położony jest pomiędzy lesistymi wzgórzami Pogórza Jasielskiego przy lokalnej drodze do Bóbrki. Tuż przy drodze charakterystyczne odsłonięcie łupków, które zostało włączone do opisu obiektu geoturystycznego. Nie jest tajemnicą, że właśnie na tym łatwo dostępnym odsłonięciu można znaleźć skamieliny pradawnych zwierząt. A sam skansen choć jest prawdziwą kolebką światowego przemysłu naftowego sprawia wrażenie jak by był nie w pełni doceniany i eksponowany.
Kolejny obiekt to także klasyka. Źródło Bełkotka zlokalizowane w Iwoniczu Zdroju stanowi od setek lat jedną z jego największych ciekawostek. Do źródełka prowadzi z Iwonickiego deptaku leśna aleja imienia Wincentego Pola, który pięknie opisał, że jak przed wieki tak i teraz szemrzesz nam Bełkotko. Przy samym źródełku można odpocząć w stylowej altance lub powędrować dalej ścieżkami i szlakami po okolicy tego najstarszego karpackiego zdroju.
Inną scenerię można podziwiać w Rudawce Rymanowskiej coraz bardziej słynnej dzięki najwyższej w polskiej części Karpat ścianie łupków menilitowych. Ściana skalna Olzy to miejsce trochę na uboczu od głównych arterii komunikacyjnych, ale dzięki temu posiada niepowtarzalny urok. Praktycznie cały odcinek doliny Wisłoka od Beska w górę rzeki, jest jednym ciągiem ciekawostek geologicznych. Ponadto inne atrakcje jak  wyciąg krzesełkowy na górę Kiczerę w Puławach czy ośrodek wypoczynkowy Rudawka są uzupełnieniem oferty turystycznej tamtej okolicy. Dużą atrakcją jest również trzydniowa impreza „Pożegnanie lata w Rudawce Rymanowskiej” organizowana co roku w ostatni weekend wakacji przez Zakład Doświadczalny Instytutu Zootechnicznego w Odrzechowej. W czasie jej trwania odbywają się czempionaty koni huculskich i bydła simentalskiego, a także wystawa ras rodzimych. Całości towarzyszą targi i występy zespołów muzycznych. Miejsce wokół  ściany Olzy zamienia się wtedy w małe festiwalowe osiedle.

 Geo-Karpaty

Ściana skalna koło skansenu w Sanoku to kolejne typowe dla karpackich rzek odsłonięcie. Wraz z malowniczymi progami skalnymi na Sanie jest ona ciekawostką położoną przy głównym ciągu turystycznym związanym z jedną z największych atrakcji turystycznych Bieszczadów  jakim jest Muzeum Budownictwa Ludowego  w Sanoku. Miejsce to znajduje się na prawym brzegu Sanu przy moście na Białą Górę obok drogi dojazdowej do skansenu. W samym Sanoku znajduje się wiele innych atrakcji turystycznych, które wraz z bazą noclegowo - gastronomiczną stanowią wyśmienite miejsce na kilkudniowy pobyt. Oprócz Muzeum Budownictwa Ludowego do głównych atrakcji turystycznych należy zamek, a w nim Muzeum Historyczne, Galeria Zdzisława Beksińskiego oraz zabudowa wokół rynku. Z kolei w niedużej odległości na północny wschód od Sanoka przy drodze krajowej nr 28 w kierunku Przemyśla zlokalizowany jest punkt widokowy na Górach Słonnych. Miejsce to słynie z najlepszej panoramy na wschodnią część Beskidu Niskiego i Bieszczady. Położenie punktu przy głównej arterii komunikacyjnej przez Karpaty w połączeniu z dużym i wygodnym leśnym parkingiem pozwała na korzystanie z tego miejsca nie tylko grupom turystycznym ale przede wszystkim rzeszy indywidualnych osób podróżujących malowniczymi serpentynami Gór Słonnych. Tam właśnie we współpracy z Nadleśnictwem Brzozów ustawiono tablicę z opisaną panoramą, na której oprócz informacji krajoznawczej umieszczono schemat geologiczny terenu oraz mapę z przebiegiem całego szlaku Geo - Karpaty. 
Podobnie jak Prządki z Krosnem, tak Leski Kamień związany jest nierozerwalnie z historią pobliskiego Leska. Lokalizacja w odległości ok 2,5 km na wschód od centrum Leska przy tzw. Wielkiej Obwodnicy Bieszczadzkiej sprawia, że jest bardzo znana atrakcja turystyczna Bieszczadów.
  Pomimo doskonałej lokalizacji dostępność tego punktu jest nieco ograniczona ze względu na nieodpowiednio zlokalizowany parking, co często powoduje, że turyści omijają ten obiekt. W niedalekich  Uhercach Mineralnych znaleźć można następną nieznaną dotąd szerzej atrakcję a mianowicie wycieki ropy. Kilka wycieków ropy naftowej znajdujących się w górnej części wsi Uherce od strony Orelca przy drodze wojewódzkiej nr 895 Uherce - Myczków to pozostałość po istniejącej tu w XIX w kopalni ropy. Sama miejscowość jest bardzo znana i uczęszczana głównie za sprawą niedalekiej Soliny i znajdującej się tam zapory wodnej. Wycieki znajdują się na polach należących do właścicieli stadniny i pobliskiego gospodarstwa agroturystycznego. 
Warto jadąc od strony Leska w Uhercach skręcić na Myczkowce i po minięciu Ośrodka wypoczynkowego Caritas zwrócić szczególną uwagę na miejsce oznaczone jako punkt widokowy.  Znajduje się on właśnie na skałach Myczkowieckich. Sama ściana skalna położona jest na malowniczym zakolu rzeki San tuż poniżej zapory wodnej w tejże wsi. Aby ją zobaczyć należy podjechać kilkadziesiąt metrów i skręcić na utwardzoną drogę prowadzącą do Sanu. Na nadrzecznej łące usytuowana jest trawiasta plaża gdzie można zorganizować piknik nad spokojnie płynącym tu Sanem. Same skałki są obecnie tylko częściowo dostępne głównie ze względu na bujnie porastające ten teren zarośla łozin. Ale planowane jest odsłonięcie ich dla lepszej ekspozycji. Bliskie sąsiedztwo dużego Ośrodka Wypoczynku i Rehabilitacji Caritas, a także duże nagromadzenie innych atrakcji turystycznych w samych Myczkowcach i okolicy Soliny sprawia, że warto zatrzymać się w tym miejscu.

Geo-Karpaty logo

Karpaty to także mniej znane Pogórza. Takim przykładem jest niewątpliwie Pogórze Przemyskie, które leży na granicy zewnętrznych Karpat Zachodnich i Wschodnich. Także tu można znaleźć ciekawe punkty geoturystyczne. W Leszczawie Górnej koło Birczy zlokalizowano obiekt o nazwie Rogowce w Leszczawie , a to za sprawą kilku odsłonięć łupków i rogowców na brzegu rzeki Stupnicy. To spokojne miejsce położone ok 2,5 km na południowy wschód od drogi wojewódzkiej nr 28 Sanok - Przemyśl. Jedno z najciekawszych i łatwo dostępnych znajduje się po lewej stronie drogi jadąc w górę doliny obok placu składowania drewna. Mało ruchliwa droga pozwala na bezproblemowe i bezpieczne zatrzymanie i postój. Jest to typowy przykład spokojnego miejsca, gdzie z dala od dużego ruchu można w ciszy poznawać przyrodnicze ciekawostki. Warto tu wspomnieć że od niespełna roku w pobliżu funkcjonuje luksusowe centrum wypoczynkowo - konferencyjno - sportowe w Arłamowie. 
Inne ciekawe odsłonięcia można znaleźć w dolinie głównej rzeki Pogórza Przemyskiego - Wiarze. Odsłonięcie fliszu karpackiego w Huwnikach zlokalizowane jest w centralnej części wsi Huwniki na prawym brzegu tej rzeki. Główna droga dojazdowa prowadzi od strony Przemyśla i Fredropola a wariant krajobrazowy od strony Sanoka prowadzi przez Birczę i Rybotycze. Obiekt w Huwnikach jest analogicznym miejscem jak Rudawka Rymanowska tylko w mniejszej skali. Malownicza nadrzeczna terasa i położone tuż obok skalne odsłonięcie jest ulubionym miejscem wypoczynku dla turystów nie tylko z pobliskiego Przemyśla. Sąsiednia wieś Kalwaria Pacławska gdzie można znaleźć nocleg w gospodarstwach agroturystycznych lub w dużym domu pielgrzyma, słynna jest z kolei z największego  w południowo- wschodniej Polsce sanktuarium maryjnego. 
3 km na wschód od Huwnik w miejscu gdzie rzeka Wiar opuszcza Karpaty, znajduje się Skała Dubnik w Nowych Sadach. Jest to ostatni punkt po polskiej stronie na szlaku GeoKarpaty.  Skałka długości 60 m wznosi się 15 m nad terasą Wiaru i stanowi próg górotworu gdzie znaleźć można różne ciekawe okruchy stanowiące tzw. zlepieńce z Dubnika. Z jej wierzchołka roztacza się ładny widok na Płaskowyż Naddniestrzański i sąsiednią Ukrainę. A tam, można powędrować dalej śladem geologicznych ciekawostek na szlaku Geo-Karpaty aż po samą Czarnohorę.

Geo-Karpaty


Dodane przez Jacek Wnuk dnia luty 21 2014 22:00:08 0 Komentarzy · 12317 Czytań · Drukuj
Komentarze
Brak komentarzy.
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
Oceny
Dodawanie ocen dostępne tylko dla zalogowanych Użytkowników.

Proszę się zalogować lub zarejestrować, żeby móc dodawać oceny.

Brak ocen.
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
Online
Gości Online: 1
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanch: 1,230
Nieaktywowany Użytkownik: 3
Ostatnio dołączył: Aninka
Wątki na Forum
Najnowsze Tematy
Remont dróg na Ukrainie
Pop Iwan - adaptacja...
Karpaty Bukowińskie
Karpaty Południowe
Bieszczady Ukraiński...
Najciekawsze Tematy
Fotozagadka [200]
Pop Iwan - adapta... [159]
Co myślicie o zlo... [145]
Dojazd własnym sa... [123]
Głos w dyskusji o... [89]
Reklama
Polecamy
Wydawnictwo Ruthenus
Portal Vincenzowski
Szukasz noclegu?
Noclegi KarpatyWschodnie